Làm cha mẹ, ai cũng mong con mình thành công, hạnh phúc. Nhưng vì thế mà chúng ta đang áp đặt quá nhiều kỳ vọng và ước mơ của mình lên con trẻ. Đã bao giờ cha mẹ ngừng lại một chút và tự hỏi: “Ước mơ thực sự của con là gì? Con có hạnh phúc khi phải sống với ước mơ dang dở của ba mẹ?”

Hạnh phúc, ước mơ của con

Mỗi ngày làm cha mẹ, là thêm một ngày lo lắng, một ngày ước mong. Từ khi con lọt lòng cho đến lúc trưởng thành, không giây phút nào ba mẹ không phải vất vả lo toan. Nhưng hình như chúng ta đang tự đặt mình vào thế khó, khi bắt con mình phải vào khuôn mẫu thế này thế kia. Một tuổi phải hơn chục ký, hai ba tuổi phải biết đếm số tô màu, năm sáu tuổi thì thuộc lòng bảng chữ cái, lớn lên phải là kĩ sư, bác sĩ,.. Thật ra đó chỉ là góc nhìn của riêng ba mẹ, còn đối với con liệu như thế có thực sự phù hợp, có thực sự tốt, con có hạnh phúc không lại là chuyện khác.

Những mong muốn của con, từ mong muốn nhỏ hàng ngày cho đến ước mơ lớn cả cuộc đời, nếu đúng với suy nghĩ của ba mẹ thì được xem là đúng đắn, ba mẹ hài lòng rằng con mình trưởng thành, chín chắn. Còn nếu nằm ngoài vùng mơ ước của cha mẹ sẽ được xem là điên rồ, chưa đúng và sẽ bị vùi dập không thương tiếc. Nếu như ở nước ngoài, việc một đứa trẻ phát biểu rằng con muốn trở thành một nhà khảo cổ học được ba mẹ khuyến khích như là hướng đi phù hợp với khả năng và đam mê của con, thì ở Việt Nam một ước mơ như thế thường sẽ nhanh chóng bị cả gia đình từ chối vì cho rằng nghề này không mấy ai nổi tiếng, không ổn định và không kiếm được nhiều tiền.

Con có thành công và hạnh phúc được với ước mơ của ba mẹ không?

Ước mơ của con

Mỗi ngày ra đường, chúng ta tiếp xúc, gặp gỡ nhiều người, mà không ít người đang làm những công việc họ không hề yêu thích. Tất cả những khó nhọc, chán chường thậm chí biểu hiện lên trên nét mặt họ. Có cô bác sĩ cứ gặp bệnh nhân là nhăn nhó, cáu gắt; có cô giáo mầm non vì các bạn nhỏ không ăn mà sẵn lòng đánh đập,… Những người ấy, chắc chắn nghề bác sĩ, giáo viên không phải là ước mơ của họ, không phải công việc mà họ say mê, mà có thể đó là mong muốn của ba mẹ họ, hay đơn giản những nghề ấy dễ xin việc, dễ kiếm tiền. Cô bác sĩ và cô giáo ấy bản thân họ chắc chắn cũng không cảm thấy hạnh phúc khi sống trong trạng thái như vậy, và họ cũng góp phần gây ra những bất hạnh cho cuộc đời người khác nữa.

Thì ba mẹ hãy tượng tưởng xem, sau này con mình có thể sẽ trở thành một người “thành đạt” như định nghĩa của chúng ta và xã hội, nhưng đó không phải là ước mơ của con, không phải là điều con yêu thích, thì con cũng chẳng thể vui vẻ, hạnh phúc được. Đối với xã hội, con có thể là người “thành công” đấy, nhưng đối với chính bản thân con, con sẽ cảm nhận rằng mình là người “thất bại” vì đã chẳng biết ước mơ của mình là gì, chẳng thể theo đuổi công việc mình say mê.

Ba mẹ có thể “ép” con vào khuôn mẫu, bảo bọc con, mơ ước cho con 18, 20 năm, nhưng phần còn lại trong cuộc đời con thì sao? Con sẽ làm thế nào khi cuộc sống của con không phải là ước mơ của mình mà là mong ước của ba mẹ.

Bất cứ thời điểm nào trong cuộc đời cha mẹ, mọi ước mơ cho con cũng vô cùng xứng đáng. Nhưng thay vì ép con phải theo những ước mơ đó vừa khít như một khuôn mẫu nhất định, hãy để ước mơ được tự do lớn lên, phát triển hài hòa theo mong muốn và khả năng của con. Chúng ta có thể định hướng cho con, nhưng hãy lắng nghe con nữa, trao cho con quyền lựa chọn và để con chịu trách nhiệm với sự lựa chọn ấy.

Điều quan trọng nhất mà cha mẹ có thể làm để giúp con ứng phó với một thế giới đang thay đổi, đầy rẫy những bất an là giúp con có được một sự tự chủ và niềm tin vào chính bản thân mình.

Chuyên gia giáo dục người Úc Mohan Dhall đã từng chia sẻ rất nhiều về quan điểm nuôi dạy trẻ, thay vì bắt con làm mọi thứ theo lộ trình một cách nhàm chán, hãy khéo léo đưa con vào môi trường nơi con có thể tự do làm điều mình thích và tìm điều mình yêu. Nếu muốn con học vẽ, đừng bắt con phải vẽ ngôi nhà, hãy đưa cho con tờ giấy và hộp chì màu. Nếu muốn con làm bác sĩ, đừng bắt con phải học chuyên Hóa chuyên Sinh, hãy truyền cho con sự sẻ chia, tình yêu thương với anh em bạn bè hay những con vật xung quanh. Nếu muốn con học Tiếng Anh, đừng bắt con phải được điểm cao, học ngữ pháp, … như những môn học nhàm chán, hãy đưa con đến những môi trường nơi có bạn bè, người bản ngữ cùng những thầy cô giáo thấu hiểu trẻ em. Ở nơi đó, con sẽ được bồi dưỡng, truyền cảm hứng để con khám phá ra việc học hỏi đẹp đẽ vô cùng, khi con hứng thú với Tiếng Anh là khi con chắc chắn sẽ học tốt!

Để con thành công và hạnh phúc

Ba mẹ à, chặng đường theo đuổi ước mơ nào cũng đầy chông gai, không khó khăn này thì cũng khó khăn khác. Nhưng nếu là chính bản thân con lựa chọn, còn được sự ủng hộ, định hướng của ba mẹ, thì chắc chắn con sẽ vượt qua và tạo nên những điều kì tích.